Những cái tên khác

Cái tên quan trọng nhất là cái tên lúc sinh ra đời: có Khiêm thì sẽ có Cung.

Sau đó là hai cái tên Thành và Paul. Hai tên ghép thành một, như chỉ dấu ngầm về một sự bảo trợ, mà người thanh niên An Nam thuộc địa dùng để đi ra thế giới tự do: Paul Thành.

Trước khi trở thành nhân vật cách mạng thuộc loại thành công nhất lịch sử nước nhà, là cái tên Hồ Quang. Tên này gắn với giai đoạn xây dựng lực lượng.

Tiếp đó, là cái tên Lucius, khi hợp tác với OSS, cái tên dẫn lực lượng của mình đến ngày 2 tháng Chín. Tiếp tục đọc

Đăng tải tại Uncategorized

Hậu đại dịch

Bất kể đại dịch sẽ kết thúc thế nào, và bao giờ nó kết thúc, thì sau đại dịch sẽ có một việc ai cũng phải làm: kiếm sống và ổn định lại cuộc sống.

“Thế giới sau đại dịch sẽ ra sao” tiếp tục là một câu hỏi ngỏ chưa có lời đáp. Nhưng có một thứ ở Việt Nam ai cũng sẽ phải đối diện, dù là người dân, doanh nghiệp, hay chính phủ: kinh tế  khó khăn, hoặc cực kỳ khó khăn; kéo dài 12 tháng, 18 tháng, hoặc lâu hơn nữa.

Chính phủ hiện tại đang ở năm cuối nhiệm kỳ. Tôi có cảm giác họ hy sinh kinh tế (và chấp nhận tiềm ẩn bất ổn xã hội) để chống dịch. Chống dịch mà thất bại, lãnh đạo nhiệm kỳ này sẽ mất hết uy tín (trong và ngoài đảng). Chống dịch thành công thì hậu quả kinh tế xã hội có tồi tệ thế nào, ngân sách có thâm hụt ra sao, đó là việc của lãnh đạo… nhiệm kỳ sau.[1]

Nhưng điều đó không quan trọng lắm, bởi ai rồi cũng sẽ phải kiếm sống và ổn định cuộc sống của mình. Điều quan trọng là chính phủ (dù lãnh đạo mới hay cũ) sẽ đưa ra những chính sách gì để thúc đẩy kinh tế xã hội hậu đại dịch. Chính sách tốt sẽ rút ngắn thời gian vật lộn, chính sách tồi sẽ đẩy nền kinh tế Việt Nam vào suy thoái.

Các chính sách “cứu doanh nghiệp” không phải là chính sách tốt lắm vì nó rối rắm, khó thực hiện, hiệu quả không rõ ràng. Bên cạnh đó, chính sách vung tiền ra với các “gói” giải cứu cũng không hay ho gì cho lắm, bên cạnh chuyện tham nhũng, xin cho, thì còn là chuyện muôn thủa: ngân sách rất eo hẹp, và ngày càng eo hẹp. Tiếp tục đọc

Đăng tải tại Uncategorized

Bầu trời chiều ẩn giấu 2019

BTCAD 2019 - bia

Mời mọi người download (miễn phí) phiên bản 2019 của Bầu trời chiều ẩn giấulink này (bản light dùng cho mobile) và ở link này (bản để in ra giấy). Cám ơn trước, tất cả mọi người, vì sẽ download và sẽ …đọc.

Hôm qua đọc báo về Hồng Công, giữa các tin về biểu tình có một tin giới thiệu một cuốn sách. Người ta bảo rằng hơn 2000 năm trước Socrates lo lắng rằng phát minh ra sách sẽ làm con người ngừng tư duy. Tiếp tục đọc

Đăng tải tại sách | Thẻ

Kỷ nguyên Phùng Hưng

I

Long mạch của Châu thổ sông Hồng (Bắc Việt Nam)

Long mạch của đồng bằng Bắc Bộ nằm dọc theo trục [Gia Ninh] – [Long Biên-Cổ Loa-Luy Lâu] – [Chu Diên], tức là trục chính của đất Lạc cổ. Đất Âu Lạc cổ sau này hình thành nên ba miếng ghép lớn Phong Châu -Lục Châu -Giao Châu (châu Phong, châu Lục, châu Giao). Tam giác vàng  với đỉnh hướng Nam (▼) của Giao Châu là Ô Diên – Long Biên – Luy Lâu. Trọng tâm của tam giác này là Cổ Loa. (Các địa danh và địa giới ngày xưa không hoàn toàn khớp với bản đồ hành chính hiện nay). Tiếp tục đọc

Đăng tải tại Uncategorized | Thẻ , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Quấn quít lượng tử

Năm 1935, Schrödinger viết thư trao đổi với Einstein về bài báo khoa học EPR mà Einstein là một trong ba tác giả.

Trong thư viết bằng tiếng Đức, Schrödinger dùng chữ “verschränkung” để gọi mối tương quan giữa hai hạt bị chia ly sau khi đã có tương tác với nhau. Chữ verschränkung được chính Schrödinger dịch sang tiếng Anh là entanglement. Có lẽ ông chỉ thay đổi một chút để biến “romantic entanglement” thành “quantum entanglement”.

Schrödinger là một người lãng mạn, hàm sóng lượng tử mang tên ông, được ông phát minh trong một kỳ đi nghỉ mệt nhoài với người tình bí ẩn,

“Miệt mài trong cuộc truy hoan. Càng quen thuộc nết, càng dan díu tình.

[Kiều]

Tiếp tục đọc

Đăng tải tại Uncategorized | Thẻ , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Tại sao Thứ hai, Thứ ba, Thứ tư?

Kỷ niệm 100 năm chữ Quốc Ngữ

Bài 1: Hội An, Kẻ Chàm, Nước Mặn

Bài 2: Tại sao Thứ hai, Thứ ba, Thứ tư?

Tại sao một “tá” lại là 12? Tại sao ngày xưa tuần có 10 ngày (thượng tuần, trung tuần, hạ tuần) mà nay tuần chỉ có 7 ngày? Tại sao tên ngày trong tuần lại là số thứ tự (ordinal numbers), nhưng lại không có Thứ Nhất? Tại sao một năm có 12 tháng, và tại sao chiều kim đồng hồ lại quay như bây giờ? Tất cả bắt đầu từ câu hỏi: tại sao góc vuông là 90 độ mà không phải là 100 độ.

Tiên đề thứ tư của Euclid nói rằng: “mọi góc vuông đều bằng nhau”. Góc vuông là góc …90 độ. Nhưng tại sao góc vuông 90 độ? Số 90 loài người lấy ở đâu ra? Tiếp tục đọc

Đăng tải tại sách | Thẻ , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Viện dân biểu

Từ xa xưa Mỹ đã chơi một tuyệt chiêu, họ chẹn họng nước Trung Quốc của Mao bằng một miếng thép nhỏ. Đó là đặt một quốc gia dân chủ (民國: dân quốc) là Đài Loan (Trung Hoa Dân Quốc) đứng chặn một lối đi ra biển của đại lục. Rồi gần đây hơn, nước Anh cài vào xương tủy Trung Quốc một thứ gene mà triều đình Bắc Kinh rất run sợ: gene dân chủ trong máu của hàng triệu người dân Hồng Công. Thứ gene ấy chuộng chính nghĩa (justice: công bình), yêu dân chủ (democracy), và căm ghét cường quyền, bạo quyền, tà quyền.  Tiếp tục đọc

Đăng tải tại Uncategorized

Những kẻ săn Lỗ Đen Vũ Trụ

Hình 0

Ảnh chụp ngược sáng Lỗ Đen Vũ Trụ M-87 do các nhà thiên văn của Dự án EHT thực hiện.

Trong hình, vòng tối ở giữa thể hiện “cái bóng” của Lỗ đen. Sắc cam sáng chói của đĩa sáng bao quanh Lỗ đen không phải là là sắc màu thực của quang phổ bức xạ phát ra từ đĩa khí vũ trụ nóng hàng tỷ độ (109 độ K) xung quanh Lỗ đen. Đây là sắc màu nhân tạo do các nhà khoa học của EHT chủ ý chọn nhằm thể hiện bản đồ nhiệt của bức ảnh Lỗ đen. Trong đó màu đen thể hiện không có bức xạ, màu đỏ thể hiện mức bức xạ mạnh hơn chút, còn màu cam thể hiện bức xạ cực mạnh. Nếu thay vì “bản đồ nhiệt”, các nhà khoa học chọn cách thể hiện bức ảnh này như một bức “ảnh quang học” thông thường, đĩa sáng quanh Lỗ đen sẽ có màu trắng phớt thêm sắc xanh và sắc đỏ.

Bài viết dưới đây khá dài, ai bận rộn có thể đọc bản rút gọn của bài này đã đăng trên TTCT ở đây với tên bài là “Những thợ săn Lỗ đen”.

*

Tại sao rất khó chụp ảnh Lỗ đen? Tại sao phải chụp ảnh Lỗ đen ngược sáng (silhouette)? Tại sao phải “tô màu” cho bức ảnh? Và trạm thiên văn cổ của nước ta, nay là vị trí nào trên phố Khâm Thiên? Câu trả lời lấp ló đằng sau lỗ đen trong bài đọc dài dưới đây! Tiếp tục đọc

Đăng tải tại phát triển | Thẻ , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Panopticon: Viên hình giám ngục

Bài viết này, ở bản draft đầu tiên, chỉ nói về cô Emmy Noether. Nhưng vì công trình nổi tiếng nhất của Noether liên quan đến đối ứng và bảo toàn, nên dần dà tôi đã thêm vào phần giữa và phần cuối bài một số nội dung liên quan đến Phân tâm học của Carl Jung (vì phân tâm học Carl Jung sử dụng đến đối xứng, do Pauli đóng góp).

Mà đã  nói đến Carl Jung thì lại phải đề cập đến Thờ Mẫu và nguyên nhân làm đạo đức Việt Nam xuống cấp thảm hại như hiện nay; Rồi khi nói đến đạo đức thảm hại, tức là phải nói đến bạo lực và quấy rối tình dục khắp nơi nên lại phải đề cập đến mô hình quản lý nhà nước kiểu nhà tù (Viên Hình Giám Ngục: panopticon). Thành ra bài hơi dài và lộn xộn một chút, nhưng có lẽ là vẫn đáng đọc.

Bài có ba phần: 1) Emmy Noether; 2) Mẫu quyền, thờ Mẫu và tâm lý xã hội hiện đại; 3) Carl Jung, Wolfgang Pauli, Erwin Schrödinger.

Invariance_Symmetry_2880x1620_Lede (1)

Emmy Noether, Albert Einstein và Wolfgang Pauli.

Minh họa của Rachel Suggs cho Quanta Magazine.

*

Tiếp tục đọc

Đăng tải tại đạo | Thẻ , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Tại sao chat sex?

Tại sao con người thích chuyện tiếu lâm mặn, trai gái hay buông lời đĩ bợm khi tròng ghẹo nhau, còn các cặp đôi ở xa nhau thì chat sex?

Mười lăm tỷ năm qua
Từ vạn triệu thiên hà
Bây giờ ta mới tới
Gặp lại em hôm qua

[Phạm Công Thiện]

* Tiếp tục đọc

Đăng tải tại nhảm, Uncategorized | Thẻ , , , , , , , , ,