Chống cát cứ

Bản chất của bất cứ nhà nước chuyên chế nào cũng là tập quyền. Tức là tập trung toàn bộ quyền lực vào người đứng đầu nhà nước ấy, xưa là hoàng đế, sau này là đảng trưởng, quốc trưởng. Đồng thời quyền lực nhà nước chỉ chuyển giao và kế thừa trong giới “tinh hoa chính trị”, ngày xưa là “hoàng gia”, nay là nhóm nhỏ các đảng viên chóp bu của đảng cầm quyền.

Ở mức độ nào đó, chế độ tập quyền chấp nhận tản quyền. Tức là một phần nhỏ quyền lực được phân bổ xuống triều đình (nay là chính phủ) và các địa phương.

Nhưng khi quyền lực ở các bộ ban ngành, quân đội, công an hoặc các địa phương trở nên quá mạnh, hình thành “cát cứ”, thì bản năng sinh tồn của chế độ sẽ trỗi dậy và “ông vua” sẽ tuyên bố quyền lãnh đạo “trực tiếp và toàn diện” của mình trước khi mở chiến dịch “chống cát cứ” từ địa phương tới trung ương. Chiến dịch chống cát cứ xưa nay chỉ có một cách: làm nhục các viên quan dám lấn át “hoàng gia”, bắt các quan đại thần về “xưởng vệ”, tịch thu tài sản.

*

Chu Nguyên Chương xuất thân nghèo khó, trưởng thành từ khố rách áo ôm, vào chùa đi khất thực, rồi theo quân khởi nghĩa, cuối cùng lật đổ nhà Nguyên mà làm vua, sáng lập ra nhà Minh ở bên Trung Quốc.

Để xây dựng nền chính trị chuyên chế nhà Minh, Chu Nguyên Chương phát minh ra “Đình Trượng” và “Cẩm Y Vệ”.

“Đình trượng” là hình phạt: lột trần và đánh ngay trước triều đình các quan đại thần, thường có xuất thân quý tộc hoặc trí thức. Kiểu: thế có đau không, nhục không.

“Cẩm y vệ”, nghĩa đen là đội quân cận vệ mặc áo gấm, là thân binh, tức là trực thuộc quyền điều khiển của nhà vua. Nhưng dù có chữ “vệ”, cơ quan này không bảo vệ mà là mật vụ đi dò la tin tức các quan đại thần và nghe ngóng dư luận thủ đô. Các viên mật vụ này được gọi là “kiểm hiệu”. Đứng đầu được gọi là “chỉ huy sứ”. Cơ quan Cẩm y vệ ngoài bộ phận hành chính, còn có bộ phận đặc biệt gọi là Trấn Phủ Ty, bộ phận này làm nhiệm vụ giam giữ, tra tấn, xét hỏi.

Tiếp tục đọc
Đăng tải tại phát triển | Thẻ , , , , , , , , , , , ,

Chuyện tình: Ba Mùa Yêu

Tôi vừa tự xuBamuayeuất bản một cuốn sách dưới định dạng ebook để phát hành trên internet.  Tên cuốn sách là Ba Mùa Yêu, ISBN: 9781311202130. Tôi sử dụng Smashwords để xuất bản cuốn sách này. Các bạn có thể bấm vào link Smashwords này để mua sách ở các định dạng khác nhau: epub, pdf… Trước khi quyết định mua sách, bạn cũng có thể download phần sample về đọc thử.

Sách cũng được bán trên các nhà sách online khác. Nếu bạn dùng các thiết bị của Apple thì bấm vào link Apple này để mua.

Các nhà sách khác như Barnes and NobleKobo,  ỊnkteraOyster Book, Blio cũng có bán Ba Mùa Yêu. Bạn có thể vào các trang này và search bằng tên sách (Ba Mùa Yêu) hoặc số ISBN (9781311202130)

*

Dưới đây là lời giới thiệu tôi tự viết cho cuốn sách, và mục lục các chương.

Place Négrier Đông Kinh Nghĩa Thục 7

Ga tàu điện Bờ Hồ (quảng trường Nesgrier) xuất hiện trong Ba Mùa Yêu

Tiếp tục đọc

Đăng tải tại gái, sách | Thẻ , , , , , , , , , , , , , , | 10 phản hồi

Trong vỏ hạt dẻ (tiếp và hết)

Sài Gòn 1945 TNTP Olympic Salute

Sau Cách Mạng Tháng Tám, lực lượng Thanh Niên Tiền Phong của Phạm Ngọc Thạch (có vũ trang) bị giải giáp. Cùng với Thanh Niên Niền Tuyến của Phan Anh ở ngoài bắc, Thanh Niên Tiền Phong ở trong Nam rất mạnh. Trong ảnh là lực lược TNTP năm 1945. Họ sử dụng lối chào Olympic Salute, vốn khá phổ biến ở thế giới trước năm 1942, và vẫn còn được sử dụng ở Đông Dương thời Vichy. Bởi vậy kiểu chào này gây nhầm lẫn lực lượng của Phạm Ngọc Thạch có xu hướng Phát Xít. Ngay cả Nolde, mật thám Phòng Nhì, cũng cho như vậy (lúc này Nhật cai trị Đông Dương). Tiếp tục đọc

Đăng tải tại phát triển, sách | Thẻ , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 13 phản hồi

Hà Nội Duyên Khởi

(Bài viết dưới đây chỉ là Vĩ Thanh cho một chi tiết của bài Ký ức đô thị. Nó cũng giúp để đọc hiểu về Hà nội cũ trong Ba Mùa Yêu.)

Gần một ngàn năm trước, khi thiền sư Minh Không đi thuyền trên sông Hồng về kinh đô chữa bệnh cho vua, từ trên sông ông đã thấy Tháp Báo Thiên nằm kế bên kinh thành và ở khu đất cao hiếm hoi giữa vùng đầm lầy kinh rạch.

Năm 1873, Francis Garnier đi tàu vào sông hồng rồi đổ bộ vào vùng đất lúc đó nằm ngoài khu Hoàng Thành cũ, thuộc tỉnh Hà Nội lúc bấy giờ, và chính là quận Hoàn Kiếm hiện nay. Quang cảnh vùng đất Garnier đặt chân xuống có lẽ cũng không khác nhiều cảnh mà thiền sư Minh Không nhìn thấy, chỉ thiếu tháp Báo Thiên.

Chỗ Garnier đổ bộ, chỗ Minh Không rẽ thuyền vào để tiếp cận cung vua, chỗ mà Henry Riviere đi tàu chiến vào bắn Hoàng Thành, tất cả có lẽ cùng là một khu vực, có thể đâu đó quanh khu chân cầu Long Biên bây giờ.

 

Năm 1789  ở tít tận bên Châu Âu có một cuộc cách mạng lớn lao mà về sau người ta nhận ra rằng nó đã làm thay đổi tận gốc rễ của xã hội. Trong lúc đó ở mảnh đất đã bắt đầu mang hình chữ S, Nguyễn Huệ đang thắng thế với lần thứ ba kéo quân ra Thăng Long và chính thức xóa bỏ nhà Lê. Cuộc nội chiến ba phe đi vào hồi kết với hoang tàn lửa cháy từ Bắc tới Nam. Tiếp tục đọc

Đăng tải tại phát triển, đời | Thẻ , | 26 phản hồi

Nhật Ký Vàng Anh

Ngày xưa có một cô gái quê xinh đẹp, được anh vua cưới về làm hoàng hậu. Thế nên sướng quá hóa khỉ, leo mẹ lên cây đánh đu, rơi xuống đất chết toi, hóa thành chim Vàng Anh.Chim Vàng Anh thấy anh vua đi lại trong vườn buồn thẫn thờ, liền nhảy qua nhảy lại rất gợi dục. Vua nhìn thấy cũng hơi phê, bèn chìa cái ống tay áo ra bảo: “Vàng Ảnh Vàng Anh nếu phải vợ anh thì chui vào tay áo”. Vàng Anh được lời như mở khóa quần, vẫy cánh chui tọt vào ống tay áo, chui hơi mạnh, lên mẹ nó tận nách anh vua. Anh vua nhột quá khép nách hơi nhanh. Vàng Anh phọt ruột chết tại chỗ.

Anh vua buồn lắm, đem xác Vàng Anh chôn ở vườn. Chỗ đấy mọc lên một cây thị rất to. Lại có nhõn một quả mới đểu chứ. Một hôm có một anh thợ lò tên là Thạch Sanh đi làm về, mệt quá, thấy cây thị mát, liền ngồi bệt xuống nghỉ. Anh ngồi hơi mạnh làm quả thị rụng bẹt xuống đất, hóa luôn thành con đại bàng to đùng, quắp Thạch Sanh cùng túi ba gang nhắm hướng bể đông bay miết.

Ở một ngôi làng xa xa có một cô Tấm. Cô Tấm có bà dì ghé ác phết. Tấm đến tuổi dậy thì, lòng hơi vần vật, thèm giai ra phết mà dì ghẻ không cho lấy chồng, bắt phải làm cho xong lọ mắm thật ngon thì mới cho đi lấy.

Tấm đành phải nuôi một con cá chuối rất to, đặt tên là Cám, hy vọng sau này nhớn thì mang ra làm mắm. Chẳng may anh Nô con nuôi bà địa chủ hàng xóm đi qua, thấy Cám ngon quá, bắt mẹ nó về mang lên giường đè ra ăn thịt.

Tiếp tục đọc

Đăng tải tại nhảm | Thẻ , , , , , , | 7 phản hồi

Kỷ nguyên Phùng Hưng

I

Long mạch của Châu thổ sông Hồng (Bắc Việt Nam)

Long mạch của đồng bằng Bắc Bộ nằm dọc theo trục [Gia Ninh] – [Long Biên-Cổ Loa-Luy Lâu] – [Chu Diên], tức là trục chính của đất Lạc cổ. Đất Âu Lạc cổ sau này hình thành nên ba miếng ghép lớn Phong Châu -Lục Châu -Giao Châu (châu Phong, châu Lục, châu Giao). Tam giác vàng  với đỉnh hướng Nam (▼) của Giao Châu là Ô Diên – Long Biên – Luy Lâu. Trọng tâm của tam giác này là Cổ Loa. (Các địa danh và địa giới ngày xưa không hoàn toàn khớp với bản đồ hành chính hiện nay). Tiếp tục đọc

Đăng tải tại Uncategorized | Thẻ , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Quấn quít lượng tử

Năm 1935, Schrödinger viết thư trao đổi với Einstein về bài báo khoa học EPR mà Einstein là một trong ba tác giả.

Trong thư viết bằng tiếng Đức, Schrödinger dùng chữ “verschränkung” để gọi mối tương quan giữa hai hạt bị chia ly sau khi đã có tương tác với nhau. Chữ verschränkung được chính Schrödinger dịch sang tiếng Anh là entanglement. Có lẽ ông chỉ thay đổi một chút để biến “romantic entanglement” thành “quantum entanglement”.

Schrödinger là một người lãng mạn, hàm sóng lượng tử mang tên ông, được ông phát minh trong một kỳ đi nghỉ mệt nhoài với người tình bí ẩn,

“Miệt mài trong cuộc truy hoan. Càng quen thuộc nết, càng dan díu tình.

[Kiều]

Tiếp tục đọc

Đăng tải tại Uncategorized | Thẻ , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Tại sao Thứ hai, Thứ ba, Thứ tư?

Kỷ niệm 100 năm chữ Quốc Ngữ

Bài 1: Hội An, Kẻ Chàm, Nước Mặn

Bài 2: Tại sao Thứ hai, Thứ ba, Thứ tư?

Tại sao một “tá” lại là 12? Tại sao ngày xưa tuần có 10 ngày (thượng tuần, trung tuần, hạ tuần) mà nay tuần chỉ có 7 ngày? Tại sao tên ngày trong tuần lại là số thứ tự (ordinal numbers), nhưng lại không có Thứ Nhất? Tại sao một năm có 12 tháng, và tại sao chiều kim đồng hồ lại quay như bây giờ? Tất cả bắt đầu từ câu hỏi: tại sao góc vuông là 90 độ mà không phải là 100 độ.

Tiên đề thứ tư của Euclid nói rằng: “mọi góc vuông đều bằng nhau”. Góc vuông là góc …90 độ. Nhưng tại sao góc vuông 90 độ? Số 90 loài người lấy ở đâu ra? Tiếp tục đọc

Đăng tải tại sách | Thẻ , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Viện dân biểu

Từ xa xưa Mỹ đã chơi một tuyệt chiêu, họ chẹn họng nước Trung Quốc của Mao bằng một miếng thép nhỏ. Đó là đặt một quốc gia dân chủ (民國: dân quốc) là Đài Loan (Trung Hoa Dân Quốc) đứng chặn một lối đi ra biển của đại lục. Rồi gần đây hơn, nước Anh cài vào xương tủy Trung Quốc một thứ gene mà triều đình Bắc Kinh rất run sợ: gene dân chủ trong máu của hàng triệu người dân Hồng Công. Thứ gene ấy chuộng chính nghĩa (justice: công bình), yêu dân chủ (democracy), và căm ghét cường quyền, bạo quyền, tà quyền.  Tiếp tục đọc

Đăng tải tại Uncategorized

Những kẻ săn Lỗ Đen Vũ Trụ

Hình 0

Ảnh chụp ngược sáng Lỗ Đen Vũ Trụ M-87 do các nhà thiên văn của Dự án EHT thực hiện.

Trong hình, vòng tối ở giữa thể hiện “cái bóng” của Lỗ đen. Sắc cam sáng chói của đĩa sáng bao quanh Lỗ đen không phải là là sắc màu thực của quang phổ bức xạ phát ra từ đĩa khí vũ trụ nóng hàng tỷ độ (109 độ K) xung quanh Lỗ đen. Đây là sắc màu nhân tạo do các nhà khoa học của EHT chủ ý chọn nhằm thể hiện bản đồ nhiệt của bức ảnh Lỗ đen. Trong đó màu đen thể hiện không có bức xạ, màu đỏ thể hiện mức bức xạ mạnh hơn chút, còn màu cam thể hiện bức xạ cực mạnh. Nếu thay vì “bản đồ nhiệt”, các nhà khoa học chọn cách thể hiện bức ảnh này như một bức “ảnh quang học” thông thường, đĩa sáng quanh Lỗ đen sẽ có màu trắng phớt thêm sắc xanh và sắc đỏ.

Bài viết dưới đây khá dài, ai bận rộn có thể đọc bản rút gọn của bài này đã đăng trên TTCT ở đây với tên bài là “Những thợ săn Lỗ đen”.

*

Tại sao rất khó chụp ảnh Lỗ đen? Tại sao phải chụp ảnh Lỗ đen ngược sáng (silhouette)? Tại sao phải “tô màu” cho bức ảnh? Và trạm thiên văn cổ của nước ta, nay là vị trí nào trên phố Khâm Thiên? Câu trả lời lấp ló đằng sau lỗ đen trong bài đọc dài dưới đây! Tiếp tục đọc

Đăng tải tại phát triển | Thẻ , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Panopticon: Viên hình giám ngục

Bài viết này, ở bản draft đầu tiên, chỉ nói về cô Emmy Noether. Nhưng vì công trình nổi tiếng nhất của Noether liên quan đến đối ứng và bảo toàn, nên dần dà tôi đã thêm vào phần giữa và phần cuối bài một số nội dung liên quan đến Phân tâm học của Carl Jung (vì phân tâm học Carl Jung sử dụng đến đối xứng, do Pauli đóng góp).

Mà đã  nói đến Carl Jung thì lại phải đề cập đến Thờ Mẫu và nguyên nhân làm đạo đức Việt Nam xuống cấp thảm hại như hiện nay; Rồi khi nói đến đạo đức thảm hại, tức là phải nói đến bạo lực và quấy rối tình dục khắp nơi nên lại phải đề cập đến mô hình quản lý nhà nước kiểu nhà tù (Viên Hình Giám Ngục: panopticon). Thành ra bài hơi dài và lộn xộn một chút, nhưng có lẽ là vẫn đáng đọc.

Bài có ba phần: 1) Emmy Noether; 2) Mẫu quyền, thờ Mẫu và tâm lý xã hội hiện đại; 3) Carl Jung, Wolfgang Pauli, Erwin Schrödinger.

Invariance_Symmetry_2880x1620_Lede (1)

Emmy Noether, Albert Einstein và Wolfgang Pauli.

Minh họa của Rachel Suggs cho Quanta Magazine.

*

Tiếp tục đọc

Đăng tải tại đạo | Thẻ , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Tại sao chat sex?

Tại sao con người thích chuyện tiếu lâm mặn, trai gái hay buông lời đĩ bợm khi tròng ghẹo nhau, còn các cặp đôi ở xa nhau thì chat sex?

Mười lăm tỷ năm qua
Từ vạn triệu thiên hà
Bây giờ ta mới tới
Gặp lại em hôm qua

[Phạm Công Thiện]

* Tiếp tục đọc

Đăng tải tại nhảm, Uncategorized | Thẻ , , , , , , , , ,

Oiseaux, Galilei, Mendeleev

RM2

Trong ảnh là trường Les Oiseaux ở Sài Gòn trước năm 1975!

Trần Lệ Xuân (1924-2011) sinh ra trong gia đình khá đặc biệt. Ông nội là tổng đốc Nam Định Trần Văn Thông, ông ngoại là thượng thư Bộ Binh Thân Trọng Huề. Cả hai ông trước khi làm quan to đều là Giám đốc Trường Hậu Bổ Hà Nội (trường đào tạo quan chức hành chính, dạy cả Hán văn lẫn Pháp văn, tốt nghiệp ra được bổ làm tri huyện). Bà nội Trần Lệ Xuân là em ruột Bùi Quang Chiêu. Bùi Quang Chiêu là người thành lập Đảng Lập Hiến và là người mở tờ báo La Tribune Indigène cùng Nguyễn Phú Khai. Nguyễn Phú Khai là bố của bà Thụy Nga (Bảy Vân), người vợ miền nam của ông Ba Duẩn. Sau CMT8, Bùi Quang Chiêu lúc này 70 tuổi bị giết cùng các con của mình. Tiếp tục đọc

Đăng tải tại sống, đời | Thẻ , , , , , , , , , , , , , , ,

Về một cuốn sách của Lê Nin

Không phải bỗng dưng chủ nghĩa Marx trở thành học thuyết chính thống của cách mạng vô sản, nó cần được một ai đó sử dụng để hành động. Con người hành động ấy, cũng không chỉ đơn giản là đi phát động một cuộc cách mạng. Ông ấy còn phải biết lý luận. Lý luận ấy phải đúc kết thành một cuốn sách. Tên nhà cách mạng ấy là Lenin, còn tên cuốn sách trong tiếng Việt là “Chủ nghĩa duy vật và Chủ nghĩa kinh nghiệm phê phán”. Bản tiếng Anh có tên “Materialism and Empirio-criticism. Critical Comments on a Reactionary Philosophy“. Ai quan tâm có thể đọc ở đây. Tiếp tục đọc

Đăng tải tại sách | Thẻ , , , , , , , , , , , , , , , , ,