Hạ cánh lên hành tinh Hỏa

Liên Xô là nước đầu tiên hạ cánh xe tự hành (rover) lên bề mặt hành tinh Hỏa (Mars) đúng 50 năm trước.

Năm 1971, Mỹ và Liên Xô chạy đua gửi tàu vũ trụ từ trái đất lên hành tinh Hỏa. Tàu vệ tinh (Orbiter) của Mỹ đến trước một chút, đó là tàu Mariner 9. Hai tàu vệ tinh của Liên Xô là Mars 2 và Mars 3 của Liên Xô đến sau.

Thế nhưng Liên Xô mới là nước hạ cánh được tàu đổ bộ (Lander) lên bề mặt hành tinh Hỏa, và từ hai tàu đổ bộ này hai xe tự hành Mars 2 và Mars của Liên Xô mới là hai robot đầu tiên chạm vào hành tinh Hỏa. Con tự hành Mars va chạm mạnh và tèo. Con Mars 3 mất tín hiệu sau vài chục giây.

Tùy vào vị trí tương đối của Hỏa so với Trái Đất mà tín hiệu vô tuyến đi từ Hỏa về Đất mất từ 4 đến 20 phút, nên thiết kế của xe tự hành gần như là một dạng AI thô sơ. Con Mars của Liên Xô rất bé, không dùng bánh xe mà có hai thanh trượt hai bên như xe trượt tuyết, nhưng hai thanh này sẽ bước đi như các bước chân robot cơ khí. Xe có có các sensor để phát hiện chướng ngại vật, và có hai thiết bị đo là thẩm kế (penetrometer) và mật độ kế (densitometer). Xe tự hành Mars của Liên Xô chỉ có tầm hoạt động 15 mét cách thiết bị đổ bộ.

Trước đó một năm, năm 1970, Liên Xô đã thành công với xe tự hành Lunokhod thả lên mặt trăng.

Liên Xô phóng hai con tàu của mình lên hành tinh Hỏa vào ngày 19 và 28 tháng Năm năm 1971. Vài ngày sau Mỹ phóng tàu của mình, là ngày 30 tháng Năm. Cả hai nước đều chọn cửa sổ phóng (thời gian phóng) thuận lợi nhất để rút ngắn tối đa thời gian đi đến hành tinh Hỏa. Mỹ phóng sau nhưng tàu lại đến quỹ đạo hành tinh Hỏa trước, đó là ngày 14 tháng Mười một. Hai tàu của Liên Xô lần lượt đến quỹ đạo hành tinh Hỏa vào ngày 27 tháng Mười một và ngày 2 tháng Mười hai năm 1971

Mặc dù vụ hạ cánh của xe tự hành thất bại, nhưng tàu vệ tinh của Liên Xô ở trên quỹ đạo vẫn chụp và gửi rất nhiều ảnh hành tinh Hỏa về trái đất.

Ngày 18 tháng Hai vừa rồi, xe tự hành Perseverance của NASA đã hạ cánh lên hành tinh Hỏa. Nó được phóng ngày 30 tháng Bảy năm ngoái, đúng lúc trái đất trong cao trào đại dịch Covid.

Perseverance, nặng 1 tấn, không phải xe tự hành có bánh xe đầu tiên hạ cánh lên hành tinh Hỏa. Trước đó NASA đã có các xe Oppotunity và Curiosity hoạt động trên bề mặt hành tinh Hỏa năm 2004 và 2011; Nasa cũng có tàu đổ bộ Viking 1 hạ cánh xuống hành tinh Hỏa lần đầu tiên năm 1976. Còn xe tự hành có bánh đầu tiên lên hành tinh Hỏa là xe Sojourner nặng 11.5 kg, hạ cánh năm 1997.

Bù lại, Perseverance lần đầu tiên mang lên hành tinh Hỏa một chiếc máy bay trực thăng. Máy bay này, có tên là Ingenuity, nặng 1.8 kg, có tầm bay cách Perseverance khoảng 1 km.

Việc NASA hạ cánh thành công Perseverance đánh dấu đúng nửa thế kỷ Nga và Mỹ lần đầu tiên cùng nhau nhìn thấy hành tinh Hỏa từ trên quỹ đạo.

About Blog của 5xu

Một con sông sắp cạn dòng
Bài này đã được đăng trong Không phân loại. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.